انواع گیربکس در خودرو

گیبرکس دستی Manual Gearbox

مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

این نوع گیربکس ها که به عنوان گیربکس های استاندارد نیز شناخته می شوند، عملیات انتقال گشتاور خروجی موتور به چرخ ها را توسط مجموعه ای از چرخ دنده ها انجام می دهند که روی دو میله ( Shaft) ورودی و خروجی قرار دارند. کلاچ مورد استفاده در این نوع گیبرکس از نوع خشک بوده و معمولا عملیات انتقال قدرت توسط پدال کلاچ پایی یا دسته دنده دستی انجام میگیرد. در خودروهای قدیمی تر، دسته دنده گاهی روی ستون فرمان قرار داشت ولی در خودروهای امروزی دسته دنده روی کنسول وسط قرار دارد. گیربکس های دستی به سه نوع مختلف تقسیم می شوند. 5.4 و 6 دنده گیربکس های 4 دنده دستی قبلا در خودروی های دهه 50 تا 70 میلادی استفاده می شدند و در حال حاظر در صنعت خودرو سازی منسوخ شده اند . گیربکس های 5 دنده دستی در حال حاظر بیشترین کاربرد را در خودروهای دیزل با سوخت گازوئیل معمولا از گیربکس 6دنده استفاده میکنند. یا در خودروهای با حجم موتور بالاتر از 4000 سی سی، این نوع گیربکس کاربرد زیادی دارد. همچنین در خودروهای دارای سیستم توربوشارژر و خودروهای با استانداد آلایندگی ناچیز ( در حد Euro6) نیز این نوع گیربکس استفاده می گردد.

گیربکس دستی خودکار یا نیمه اتوماتیک Automated Manual or Semi-Automatic Transmission

مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

این گیربکس در حقیقت نوع دیگری از دنده های دستی بوده که به نام گیر بکس نیمه دستی یا گیربکس دستی ترتیبی شناخته می شود. در این نوع گیربکس، تعویض دنده به صورت دستی صورت گرفته و کلاچ گیری توسط سیستم های الکترونیکی ( هیدرولیکی و یا الکتریکی) مکانیکی انجام می گیرد. این نوع گیربکس ها همان گیربکس های مرسوم بوده که به مکانیزم کنترل کامپیوتری کلاچ مجهز شده و فاقد پدال کلاچ بری تعویض دنده هستند. در این نوع گیربکس سنسورهای الکترونیکی، تجهیزات پنوماتیکی، پردازنده های کامپیوتری و یا محرک های هیدرولیکی به جای پدال کلاچ، وظیفه تعویض دنده را دارند. نوع 7 سرعته این گیربکس در سریعترین خودروی جهان یعنی بوگاتی ویرون استفاده شده است. در خودروهای سوپر اسپرت یا فرمول یک نیز این سیستم به نحو بسیار جالبی مورد استفاده واقع شده که روی فرمان دو اهرم تعویض دنده قرار داده اند تا راننده بتواند بدون نیاز به کلاچ و تنها با فشردن اهرم ها، عمل تعویض دنده را به صورت ترتیبی (Sequential) انجام دهد. نوع 5 سرعته آن در خودروهای سدان سبک و کوچک کاربرد فراوانی پیدا کرده و نوع 7 سرعته آن تنها در خودروهای سوپر اسپرت و مسابقه ای و همچنین خودروهای هیبریدی استفاده می گردد. در تصویر بالا اهرم های تعویض دنده را روی فرمان یک فراری F430 جهت تعویض دنده AMT مشاهده می کنید.

گیربکس اتوماتیک Automatic Gearbox

مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

در گیربکس های اتوماتیک عملیات تعویض دنده و انتقال گشتاور موتور به چرخ ها از طریق چرخ دنده خورشیدی و سیاره ای و توسط مجموعه انتقال دهنده گشتاور ( Torque Converter ) انجام می گیرد. گیربکس اتوماتیک دارای برد الکتریکی با عملکرد هیدرولیکی-الکترونیکی و گیربکس تیپ ترونیک ( Tiptronic ) با عملکرد هیدرولیکی- الکترونیکی.
گیربکس های اتوماتیک 3 دنده سال هایت که در خودروسیازی منسوخ شده و در دهه 70 میلادی در خودروهای SUV امریکایی مانند شورولت بلیزر و چروکی چیف استفاده می شد. در حالی که گیربکس 4 دنده اتوماتیک در حال حاظر بیشترین کاربرد را در خودروهای سدان با دنده تیپ ترونیک روند استفاده از گیربکس 5 دنده اتوماتیک در صنعت خودرو رو به کاهش بوده و ه جای آن گیربکس 6 سرعته اتوماتیک در خودروهای دیزل با حجم موتور بالا در حال افزایش است . این در حالی بوده که کاربرد گیربکس 7 سرعته اتوماتیک در خودروهای سوپر اسپرت و موتور عقب رومد افزایش داشته و همچنین این نوع گیربکس ها با اعمال تغییراتی جزئی در خودروهای هیبریدی نیز مورد استفاده قرار میگیرند. حتی در برخی از خودروهای لوکس مانند می باخ و مدل هایی از نوع خودروهای اسپرت موتور عقب مانند پورشه کاربرد نوعی از گیربکس اتوماتیک 8 سرعته نیز در حال افزایش است. متخصصان خودرو اعتقاد دارند که کاربرد گیربکس های اتوماتیک 9 دنده در دستور کار خودروسازان قرار خواهد گرفت و تا سال 2020 در خودروهای سوپر اسپرت لوکس با قدرت و سرعت بالا استفاده خواهد شد.

گیربکس CVT ( Continuously Variable Transmission) 1

مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

در این نوع گیربکس، روند انتقال قدرت و گشتاور مورتو به چرخ ها توسط مجموعه ای از چرخ دنده های خورشیدی و سیاره ای همراه با تسمه های فولادی روی دو قرقره با پولی (Pulley) انجام می گیرد. در این نوع گیربکس از کلاچ تر یا هیدرولیکی سانتریفیوژ استفاده می گردد و امکان دستیابی به نسبت دنده های نامحدود بین مقادر حداقل و حداکثر وجود دارد. قابلیت انعطاف گیربکس CVT، میزان مصرف سوخت را نسبت به گیربکس های دیگر کاهش می دهد و باعث می شود که در محدوده گسترده ای از سرعت خودرو، موتور داردی پر بازده ترین دور موتور باشد . این نوع گیربکس عملکرد موتور را در بازده ترین دور موتور باشد . این نوع گیربکس عملکرد موتور را افزایش می دهد، چرا که به موتور اجازه می دهد با دور موتوری بچرخد که در آن حداکثر قدرت را ایجاد می کند و بیشتر از دور موتوری بوده که درآن ، موتور خودرو داری حداکثر بازدهی است. گیربکس های لاینارترونیک (Lineartronic) از این نوع گیربکس در خودروهای سدان کوچک و متوسط مخصوصا در محصولات کمپانی نیسان بوده که حداکثر گشتاور موتور آنها 300 نیوتون متر است و وزنی کمتر از 2 تن دارند. این گونه گیربکس های هم اکنون در خودروهای هیبریدی نیز کاربرد فراوان دارند.

گیربکس DCT (Dual Clutch Transmission)2

مرجع تخصصی خودرو و تیونینگ | پارس تیونینگ

این گیربکس که نوعی از گیربکس نیمه اتوماتیک است. مانند گیربکس دستی از مجموعه چند چرخ دنده تشکیل شده. با این تفاوت که گیربکس CVT از دو کلاچ برای قطع و وصل نیرو جهت چرخ دنده های زوج یا فرد استفاده می کند و چرخ دنده های زوج و فرد روی دو میله مستقل از هم قرار می گیرند و در حقیقت این سیستم مانند دو گیربکس دستی و مجزا با کلاچ های ترتیبی بوده که در یک محفظه قرار گرفته اند و به عنوان یک واحد انجام وظیفه می کنند.
هر دو کلاچ به صورت هم مرکز و در راستای میله اصلی گیربکس قرار گرفته اند. کلاچ بیرونی و بزرگتر، تعویض دنده های فرد را انجام می دهد و کلاچ درونی و کوچکتر، دنده های زوج را تعویض می کند. معمولا این نوع گیربکس ها در حالت تمام اتوماتیک کار میکنند که به راننده امکان تعویض دنده به صورت دستی را می دهد. عملکرد تعویض دنده ها توسط سنسورها و تجهیزات الکتریکی – هیدرولیکی انجام می گردد.درحال حاظر دو نوع 5 سرعته و 6 سرعته آن در خودروهای پورشه تحت عنوان PDK ( مخفف آلمانی عبارت ) استفاده میگردد و کاربرد آنها روند رو به رشدی در صنعت خودوری دنیا دارد. همچنین نوع 7 سرعته آن جهت خودروهای مسابقه ای توسط برندهای مختلف خودروسازی مورد استفاده قرار گرفته است. سری گیربکس های دوال ترونیک ( Dual Tronic ) که روی بی ام و M3 نصب شده اند، از این نوع گیربکس ها هستند. همچنین سری گیربکس های با دو کلاچ خشک ( DDCT ) در آلفارومئو MiTo استفاده شده است.

دیدگاه :
درباره نویسنده

Leave a Reply

*

captcha *